Achtkarspelen krijgt geen asielzoekerscentrum (azc), maar moet bij drukte tijdelijk 100 slaapplaatsen voor asielzoekers kunnen bieden. Dat staat in het Friese opvangplan waar het college op 9 november mee wil instemmen. Waar die opvang komt, is nog niet bekend. Bij de locatiekeuze worden de raad en inwoners betrokken.
Waarom dit plan er ligt
De Spreidingswet verdeelt de asielopvang over provincies en gemeenten. Volgens de raadsinformatiebrief leveren de Friese gemeenten met een azc samen genoeg plekken. Omdat een aantal gemeenten niets bijdraagt, is de druk op de andere gemeenten wel hoger. Daarom worden drie gemeenten zonder azc 'overloop-opvang-gemeente'. In zijn brief schrijft de commissaris van de Koning dat het COA, de organisatie die asielzoekers opvangt, voor 102% bezet is.
Achtkarspelen staat onder toezicht van het Rijk, omdat de gemeente nog niet aan haar opgave voldoet. Doet de gemeente mee aan het plan, dan stopt dat toezicht. Zo wil het college voorkomen dat de minister op den duur zelf over de opvang in Achtkarspelen beslist.
- Opgave Fryslân: 3.094 opvangplaatsen
- Opgave Achtkarspelen volgens de landelijke verdeling: 127 plaatsen, waarvan 8 voor alleenstaande minderjarige asielzoekers
- Overloopgemeenten: Achtkarspelen, Dantumadiel en Weststellingwerf
- 100 slaapplaatsen, maximaal 6 maanden per keer, maximaal 1 keer per drie jaar
- Looptijd 10 jaar, tenzij in een volgend provinciaal plan andere afspraken worden gemaakt
- Het COA betaalt de opvang; het ministerie van Justitie en Veiligheid heeft dat bevestigd
- De Provinciale Regietafel, het overleg van de Friese burgemeesters met de commissaris van de Koning, stelt het plan vast op 9 november 2026
Insprekers
Drie inwoners spraken in. Een van hen pleitte voor een vast azc in plaats van noodopvang die steeds verhuist. De andere twee waren tegen het plan en vroegen hoeveel inspraak inwoners nog hebben als de gemeente zich nu al vastlegt.
Steun en kritiek
FNP, CDA en ChristenUnie steunen het plan en wijzen op het bestuursakkoord. "Het alternatief is dat de minister ingrijpt, zelf een verdeling vaststelt en dat wij alsnog reguliere opvang van 127 personen moeten regelen"
, zei R. Schootstra (CDA) . Het CDA wil niet dat sporthallen voor de opvang worden gebruikt en wil liever een locatie buiten de dorpen en woonwijken. GBA heeft liever deze oplossing dan een groot azc, maar heeft nog vragen, onder meer over de locatie. PRO vindt het geen eerlijke verdeling dat Achtkarspelen alleen bij een crisis opvang biedt en vroeg het college te werken aan vaste, kleinschalige opvang.
Forum voor Democratie en PVV zijn tegen elke vorm van opvang. "Dit voorstel is gebouwd op drijfzand"
, zei E.T. Liano (Forum voor Democratie) .
Waar het schuurde
Het debat ging vooral over de vraag hoe vast die tien jaar is. Liano wees erop dat een volgend provinciaal plan de afspraken kan veranderen. Graansma (PVV) vroeg of Achtkarspelen later meer opvang kan krijgen als de opgave groter wordt. Wethouder J. Boerema (onafhankelijk) noemde de afspraken bindend, maar zei ook: "nogmaals, ik heb die glazen bol niet, we gaan nu uit van 10 jaar"
.
Wat is er besloten
- De motie van PVV en Forum voor Democratie om niet vrijwillig mee te werken aan asielopvang (motie) is verworpen. Daarbij noemde ieder raadslid hardop of het voor of tegen stemde; het precieze aantal stemmen is in de opname niet goed te verstaan.
- Over het opvangplan zelf heeft de raad niet besloten: dat besluit ligt bij het college.
- Wethouder Boerema adviseert het college om op 9 november in te stemmen met het provinciale plan.
