Het hoogheemraadschap wil tussen 2028 en 2033 meer doen voor schone en levende sloten, vaarten en stadswater. Dat kost volgens het voorstel € 14.401.000 extra. De commissie Schoon Water besprak het plan op 27 oktober, net als een onderzoek naar duurzaam aanbesteden. Over beide besluit het algemeen bestuur op 18 november.
Schoon en gezond water 2028–2033
Het gaat om het "overig water"
: de sloten in het buitengebied, het water in natuurgebieden en in de stad. De grote wateren vallen onder de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW), waarvoor al apart maatregelen zijn vastgesteld. De huidige afspraken lopen eind 2027 af. Het geld moet daarom mee in de Voorjaarsnota 2027, de begrotingsronde van het waterschap.
De sloten voldoen nog lang niet aan de doelen. Volgens bijlage A haalt in het kleigebied, het veenweidegebied en op de Heuvelrug geen enkel meetpunt het hoogste niveau "levendig plus"
. Het college kiest in de besluitnota voor ambitieniveau 2. Dat betekent: eerst vervuiling en te veel voedingsstoffen in water en waterbodem aanpakken, daarna de inrichting en het onderhoud van sloten verbeteren. Of maatregelen uit niveau 3, zoals vispassages, nodig zijn, wordt later bekeken. In enkele "voorlopergebieden"
wordt extra gemeten en geprobeerd.
- Extra kosten 2028–2033: € 14.401.000
- Extra kosten 2028: € 2.418.500
- Extra personeel: 4,0 fte, circa € 400.000
- Kleigebied: 25% van de meetpunten op het laagste niveau
- Heuvelrug en landgoederenzone: 43% op het laagste niveau
Waar het schuurde
Een groot deel van de commissie steunde niveau 2, maar er klonk ook een roep om harder optreden tegen vervuilers. "Ergens in de stukken vond ik de zin gerichter inzetten wanneer alleen stimuleren onvoldoende is. En ik dacht, misschien zijn we die fase een beetje voorbij voor sommige stoffen"
, zei Wyke Smit (Water Natuurlijk) . De ChristenUnie pleitte voor een eerste stap naar niveau 3. SGP en CDA vonden niveau 2 juist al een groot doel. De VVD vroeg of het waterschap wordt afgerekend als de doelen niet worden gehaald.
Hoogheemraad Gijs Stigter (BBB) stelde de VVD gerust: "Dit is een inspanningsverplichting en geen resultaatsverplichting"
. Walter Kooy (Natuur en Landbouw) vond het plan juist niet vrijblijvend: "Dus de bestuurlijke vraag is, is er bestuurlijke ruimte om te zeggen, dit doen we niet?"
. Stigter antwoordde dat afzien in theorie kan, maar dat dit tegenover andere partijen "not done" zou zijn.
Duurzaam aanbesteden
De rekenkamer, die het werk van het waterschap onderzoekt, onderzocht hoe het waterschap duurzaamheid meeneemt bij projecten als de nieuwe zuivering in Zeist en de herinrichting van Willeskop. Volgens het rapport is dat goed geregeld. Wel ziet het bestuur de resultaten maar beperkt. Het voorstel vraagt het college om afspraken over betere informatie en om binnen een jaar te laten weten hoe het met de aanbevelingen staat.
Portefeuillehouder Anjo Travaille (Partij voor de Dieren) wees op de derde plaats van het waterschap op de lijst van duurzame aanbesteders van Bouwend Nederland. Ze waarschuwde ook: "Tegelijkertijd wil ik u ook op het hart drukken, ga niet het werk van ambtenaren doen"
.
Wat lag er voor
- Schoon en Gezond Water: basisinzet plus ambitieniveau 2; gaat als bespreekstuk naar het algemeen bestuur.
- Rekenkameronderzoek: aanbevelingen onderschrijven; gaat naar verwachting als hamerstuk (zonder bespreking) naar het algemeen bestuur.
- Toegezegd is terug te komen op wat nodig is om de kennisgaten over de knelpunten in het water sneller te dichten.
