Naar inhoud
OpenBestuur
Sociaal - Beeldvormend (C) - 1. Verordening Participatiewet in balans/ tegelijk met Beleidskader werk en re-integratie; 2. Presentatie eindverantwoording Inwoner in Beeld/Uitvoeringsagenda Lokale aanpak bestaanszekerheid;

Zutphen herziet regels voor bijstand en armoede: nieuwe verordening en 750.000 euro voor bestaanszekerheid

donderdag 17 september 2026·uit stukken en woordelijk verslag

Beeld uit de opname van de sociaal - beeldvormend (c) - 1. verordening participatiewet in balans/ tegelijk met beleidskader werk en re-integratie; 2. presentatie eindverantwoording inwoner in beeld/uitvoeringsagenda lokale aanpak bestaanszekerheid; van Zutphen
Beeld uit de opname, 00:33:36 na de start.Opname bekijken ↗

De gemeenteraad kreeg op 17 september een uitgebreide toelichting op nieuwe regels rond bijstand, re-integratie en schuldhulp. Ook werd het driejarige project Inwoner in Beeld afgesloten en vroeg het college de raad om te reageren op een plan voor bestaanszekerheid tot 2045. Inwoners met een uitkering krijgen te maken met andere indeling, mildere sancties en meer automatische toekenningen.

Nieuwe verordening: minder streng straffen, meer maatwerk

Beleidsadviseurs Laura de Haas en Isabel de la Torre y Rivas legden uit waarom de oude verzamelverordening uit 2017 wordt vervangen. Aanleiding zijn landelijke wetswijzigingen (Participatiewet in balans, Wet van school naar duurzaam werk, Wet handhaving sociale zekerheid) en lokale trajecten. De grootste verandering zit in het hoofdstuk over maatregelen: waar de wet vroeger voorschreef dat bij bepaalde overtredingen 100 procent van de uitkering werd gekort, komen er nu landelijke categorieën met bandbreedtes waarbinnen de gemeente zelf kiest.

"Een 100% van je inkomen, als je al weinig hebt, is niet te doen eigenlijk. En daar komen eigenlijk alleen maar meer problemen van", aldus Laura de Haas . Ook nieuw: maatschappelijke participatie vervangt vanaf 2027 de verplichte tegenprestatie en kan niet worden afgedwongen.

  • Conceptverordening ligt zes weken ter inzage, reactietermijn sluit 16 oktober 2026
  • Oordeelvormende behandeling: 3 december 2026
  • Besluitvorming in de raad: 17 of 18 december 2026 (in de vergadering werden beide data genoemd)
  • Kindpakket en meedoenregeling kunnen voortaan jaarlijks geïndexeerd worden

Inwoner in Beeld afgerond

Projectleider Anne Annink presenteerde de eindverantwoording. Alle 1.228 inwoners uit de doelgroep zijn weer in beeld en hebben één vaste consulent. Ze deelde ook een pijnlijke les van een consulent die te lang wachtte met bewijsstukken opvragen: "Vertrouwen is prachtig, maar zonder de veiligheid van duidelijke grenzen breng je een inwoner uiteindelijk juist dieper in de problemen" .

  • 86 procent van de inwoners vertrouwt gemeentemedewerkers, 94 procent voelt zich met respect behandeld
  • Bekendheid met minimaregelingen steeg van 81 naar 90 procent
  • Bezwaarschriften daalden van 34 (2023) naar 15 (2025)
  • Meedoenregeling, individuele inkomenstoeslag en kindpakket worden sinds maart 2026 automatisch toegekend

Geld voor bestaanszekerheid: reactie van de raad

Programmaregisseur Gerbrand Frederiks vroeg de raad om een reactie op drie punten uit de uitvoeringsagenda. Martien Rozendaal (Forum voor Democratie) worstelde met de abstracte formulering: "Voor mij is dit een formulering die heel veel niet concrete dingen bevat. Beweging, wie of wat beweegt dan?" . Hella Godee (PRO) reageerde positief en noemde de tweejaarlijkse evaluatie prettig om de vinger aan de pols te houden .

  • Voorstel: 750.000 euro overschot van Inwoner in Beeld uit de Algemene Reserve naar een bestemmingsreserve Bestaanszekerheid
  • Plus de bestaande reserve Armoedebestrijding van 320.000 euro
  • Totale geraamde incidentele kosten: circa 1 miljoen euro tot 2045
  • Het college merkt zelf op dat onttrekken uit de Algemene Reserve niet in lijn is met de financiële spelregels

Wat lag er voor

  • Er is niets besloten; dit was een beeldvormende vergadering zonder stemmingen
  • PRO, Partij voor de Dieren, VVD, Burgerbelang, Stadspartij en CDA reageerden instemmend of zwegen instemmend
  • D66 en Forum voor Democratie nemen nog geen standpunt in
  • Fracties krijgen twee weken om alsnog schriftelijk te reageren; daarna geldt zwijgen als instemmen
  • Het raadsvoorstel over de bestemmingsreserve volgt in december 2026

Bronnen

Officiële agenda en stukken ↗ · Opname ↗ · Alle vergaderingen

In dit verslag aangehaald

Alle 15 stukken van deze vergadering