Wie in West Betuwe wil bouwen, uitbreiden of een zwaardere aansluiting wil, moet rekening houden met wachten op stroom. Ook gaan de komende jaren veel straten open voor nieuwe kabels en elektriciteitshuisjes. Dat hoorde de gemeenteraad op 8 september tijdens een beeldvormende avond over netcongestie.
Onderstation Culemborg is het knelpunt
Netcongestie betekent dat het stroomnet op sommige momenten te vol is om nieuwe aansluitingen te geven. Volgens Martijn Schwering, relatiemanager van Liander, zit het probleem vooral in de piek tussen 4 en negen uur 's avonds. Een deel van West Betuwe krijgt stroom via het onderstation Culemborg. Daar is een nieuw station nodig, maar dat staat er volgens Schwering "waarschijnlijk pas ergens tussen 2035 en 2038"
. Tot die tijd kan de vraag groter worden dan wat er is. In de provincie Utrecht geldt al een aansluitstop.
Uit de presentatie van Liander en TenneT en de toelichting:
- 3 tot 4 stations nieuw of uit te breiden
- 300 nieuwe elektriciteitshuisjes in bestaande wijken
- verwachte duur van de schaarste: 2031 tot 2035
- een nieuw TenneT-station vraagt vier à vijf hectare
- nieuw regelstation in Buurmalsen verwacht ergens na 2030
- TenneT verwacht de plannen voor nieuwe stations in de eerste helft van volgend jaar met het ministerie te presenteren
Wie krijgt eerst stroom
Een landelijk kader dat toezichthouder ACM vorig jaar vaststelde, bepaalt wie voorrang krijgt. Eerst komen projecten die ruimte op het net maken, zoals grote batterijen, dan veiligheid (zorg, hulpdiensten, defensie), daarna onder andere wonen en onderwijs. Regulier mkb en publieke laadpalen krijgen geen voorrang. Het kader maakt geen extra stroom, het verdeelt alleen wat er is.
Volgens de gemeentelijke presentatie vraagt de gemeente nu zelf met een gecoördineerde aanvraag stroom aan voor woningbouw- en onderwijsprojecten tot 10 jaar vooruit. Ontwikkelaars moeten zich eerst bij de gemeente melden. Beleidsadviseur netcongestie Miek Blom zei dat de volgordelijst de week na de vergadering zou verschijnen. Of alles lukt, is niet zeker: "Die woningbouw is niet 100 procent veilig te stellen op dit moment"
, zei Blom .
Straten open
Liander werkt met een buurtaanpak: per dorp of buurt alles tegelijk, zodat een straat één keer open hoeft. Toch moet volgens Schwering een op de drie straten open. H. Boer Rookhuiszen (D66) maakte zich vooral zorgen over draagvlak bij inwoners en vroeg om communicatie die uitlegt waarom het werk gebeurt: "Wij zijn hier voor u aan het werk... zodat u Netflix kunt blijven kijken"
. Schwering erkende dat het werk van aannemers en de communicatie daarover niet altijd goed gaan.
Te laat begonnen?
Het schuurde toen H. de Man (Dorpsbelangen) vroeg of de netbeheerder te laat in actie was gekomen. Schwering gaf dat toe: "ik denk met de kennis van nu dat we te laat zijn begonnen"
. Wel mochten netbeheerders vroeger minder ver vooruitkijken, zei hij.
Slimmer gebruik helpt ook. In proeven waarin laden buiten de piek financieel aantrekkelijk werd, kan dat tot 60 tot 70 procent schelen in de piek.
Wat lag er voor
- Presentatie van Liander en TenneT over het stroomnet
- Presentatie van de gemeente over onderstation Culemborg, voorrang en netbewust bouwen
- Er is niets besloten; de avond was bedoeld om de raad te informeren
