De gemeenteraad van Tytsjerksteradiel vraagt de provincie Fryslân om strenger toezicht op de nieuwe groengasinstallatie van Sonac in Burgum. Omwonenden moeten vaker meetresultaten te zien krijgen en sneller antwoord op klachten over stank. De provincie beslist over de vergunning, niet de gemeente.
Waarom de raad zich meldt bij de provincie
Sonac wil aan de Damsingel 27 in Sumar een installatie bouwen die groen gas maakt door vergisting. Voor het milieudeel van de vergunning is de provincie het bevoegd gezag, de overheid die beslist. Iedereen mag binnen zes weken een zienswijze indienen: een schriftelijke reactie op het ontwerpbesluit. De raad doet dat nu zelf, zoals hij in januari in een motie had afgesproken.
- Ontwerpbesluit van de provincie gepubliceerd op 22 mei 2026
- Motie voor een eigen zienswijze aangenomen op 22 januari 2026
- De raad kreeg meer dan 180 brieven van inwoners
- Voor extern advies van Antea Group trok de raad € 15.000 uit
Wat de raad vraagt
Volgens de brief met de zienswijze rust het geuronderzoek op aannames, omdat de installatie nog niet bestaat. De raad wil daarom dat de geur al tijdens het opstarten wordt gemeten.
- Uitstoot meten eens per 6 maanden in plaats van eenmaal per jaar
- Sonac zet meetresultaten binnen een maand op de eigen website, met een begrijpelijke samenvatting
- Sonac onderzoekt een klacht binnen 1 uur na de melding en laat de klager weten wat ermee is gedaan
- Onderzoek naar stoffen die specifiek bij dit productieproces vrijkomen
D.S. Pietjou (PRO) riep de andere partijen op ook hun fracties in Provinciale Staten in te schakelen. "Juist daarom mag deze zienswijze ook niet in dit raadhuis blijven liggen"
, zei hij . R. Roorda (CDA) wees erop dat de raad verder weinig in handen heeft: "Uiteindelijk ligt de bal nu bij het bevoegd gezag"
.
Discussie over het amendement
T.M. Buma (FNP) diende samen met D66 een amendement in, een voorstel om de tekst te wijzigen. In de eerste versie moest Sonac binnen zes maanden na ingebruikname op eigen kosten een onafhankelijk onderzoek laten doen naar giftige en zeer zorgwekkende stoffen.
Daar schuurde het. D.T. Hooijenga (ChristenUnie) vreesde dat de provincie de zienswijze dan makkelijker opzij kan schuiven. G.E. van der Meijden (CDA) twijfelde of de provincie Sonac zoiets kan opleggen: "dan vraag ik me af hoe juridisch dat houdbaar is"
. Hij stelde voor dit apart via een motie te regelen.
Na een schorsing kwam Buma met een afgeslankte versie. De verplichte meting is eruit. Wel staat er nu dat de provincie in het besluit "nadrukkelijk"
moet ingaan op de zorgen over onbekende uitstoot, in plaats van er alleen "aandacht" aan te besteden. S. Hoekstra (VVD) en wethouder B. van Zandbergen (PRO) konden zich daarin vinden.
Wat is er besloten
- Het aangepaste amendement van D66 en FNP is aangenomen met 20 stemmen voor en 0 tegen.
- De zienswijze is met dat amendement vastgesteld met 20 stemmen voor en 0 tegen, zie het geamendeerde raadsbesluit en de besluitenlijst.
- Volgens het raadsvoorstel gaat de zienswijze naar Gedeputeerde Staten van Fryslân, die over de vergunning beslissen.