De financiële positie van Schiermonnikoog is vrij goed, maar de raad heeft niet vastgelegd hoeveel geld de gemeente achter de hand moet houden. Dat zei de rekenkamer van de vijf Waddeneilanden op 8 september tegen de gemeenteraad. Op 15 september staat een voorstel over het rapport op de agenda van de raad.
Veel geld opzij, weinig uitleg
De rekenkamer, die door de vijf eilandraden is ingesteld en onafhankelijk werkt, lichtte het rapport "Hoeveel geld is er eigenlijk?" toe. Volgens de presentatie is de weerstandsratio "uitstekend". Dat getal vergelijkt het vrij beschikbare geld met wat nodig is als risico's werkelijkheid worden.
Daarbij telt ook de aparte reserve Eneco mee. "En dat is dus best een grote pot geld, die van jaar tot jaar exact het bedrag daar ook staat"
, zei Engbert Boneschansker van de rekenkamer . Een afspraak over de minimale omvang van de algemene reserve vond de rekenkamer niet in de stukken. Het overschot aan het eind van het jaar gaat er vaak automatisch bij, en de rekenkamer zag nergens dat rekening wordt gehouden met inflatie. De nota reserves en voorzieningen, waarin de raad zulke regels vastlegt, is oud: "die is verouderd hier en die zou eigenlijk nieuw moeten komen"
, aldus Boneschansker .
- Reserve Eneco: 986.334 euro
- Weerstandsratio: meer dan 2,0 (uitstekend)
- Tot en met 2026 een overschot, in 2027 en 2028 een tekort, vooral door een lagere uitkering van het Rijk
Lening voor het LOC drukt op de cijfers
Door de nieuwbouw van het LOC moet de gemeente veel lenen, en bij een kleine begroting verschuiven de kengetallen dan sterk.
- Schuldquote: 43% in de jaarrekening 2024, 123% in de begroting 2026
- Solvabiliteit: 40% in de jaarrekening 2024, 19% in de begroting 2026
De rekenkamer keek niet naar afzonderlijke projecten. C. Bouman (Schiermonnikoogs Belang) noemde het LOC "Een vrij rigoureus project. Ook een heel mooi project"
en vroeg om advies. Het antwoord: niet afzien van zo'n project, maar de financiële risico's goed in kaart brengen.
Onduidelijke risico's in het sociaal domein
Voor het sociaal domein staat een risico van ruim vier ton met een kans van 10%, dus 40.000 euro per jaar, terwijl er een bestemmingsreserve van vier ton is. Waarom juist die kans en dat bedrag, staat volgens de rekenkamer nergens. De toelichting op de risico's is in de begrotingen 2025 en 2026 identiek.
Toeristenbelasting ter discussie
Toeristenbelasting levert volgens de rekenkamer tot 16% van de inkomsten van Schiermonnikoog op. Volgens het briefadvies van mei zou de nieuwe verdeling van het gemeentefonds per 1 januari 2027 ingaan, merkbaar vooral vanaf 2028. In de presentatie meldde de rekenkamer dat er uitstel is. Of toeristenbelasting later over alle gemeenten wordt verdeeld, wordt nog onderzocht. De rekenkamer raadde de eilanden aan te laten zien dat toeristen ook extra kosten meebrengen.
Wat lag er voor
- Een toelichting op het rekenkamerrapport en het briefadvies; er werd niets besloten.
- Het raadsvoorstel voor 15 september: de bevindingen onderschrijven en het college laten rapporteren over zes aanbevelingen.
- Die gaan onder meer over normen voor de algemene reserve, regels voor bestemmingsreserves en actuele investeringsplannen.
- Het voorstel vraagt het college ook om jaarlijks een voortgangsrapportage over rekenkameronderzoeken.
