Waar komen de komende decennia nieuwe woningen, onderstations en waterbuffers in Rivierenland? De acht gemeenten maken daar samen plannen voor, en op 15 oktober gaf de gemeenteraad van Neder-Betuwe zijn eerste inbreng. Er werd niets besloten. De plannen komen in 2027 ter vaststelling naar de raad.
Waarom de regio zelf plannen maakt
Medewerkers van Regio Rivierenland, het samenwerkingsverband van acht gemeenten, legden uit dat de regio in Den Haag een "wit gebied" is: ze hoort bij geen enkel nationaal programma. Het risico is volgens hen dat Rijk en provincie zelf invullen wat hier moet komen. "
Dus laten we zelf het heft in hand nemen en over onze eigen regio gaan praten en beslissen", zei burgemeester Kottelenberg (CDA) .
Daarom werkt de regio aan een Ruimtelijk Ontwikkelperspectief (ROP), een toekomstbeeld voor de inrichting van de regio. Dat is volgens de raadsinformatiebrief van het college geen juridisch bindend plan voor inwoners of bedrijven. Er zijn vier toekomstperspectieven opgesteld als "praatplaten": Streek van dorpen, Corridorland, Streek van streken en Deltaland. Het is niet de bedoeling dat de raad er één uitkiest.
- Tot 2034 moeten er in Rivierenland 18.000 woningen bij, zo'n 20 procent van wat er nu staat
- Een kleine kerncentrale (SMR), waarvan in Dodewaard de haalbaarheid wordt onderzocht, vraagt circa 13 voetbalvelden
- Een nieuw onderstation vraagt vier tot zes hectare, een station van TenneT nog meer
Energie en een vol stroomnet
Het tweede plan is het Regionaal Programma Energiesysteem (RPE). Het stroomnet raakt op piekmomenten overbelast (netcongestie), waardoor nieuwe woningen of bedrijven soms niet direct aangesloten kunnen worden. Volgens het informatiestuk over het RPE komen er een nieuw TenneT-station bij Tiel/Medel en vier nieuwe onderstations van Liander, naar verwachting tussen 2035 en 2038 klaar.
- Rivierenland gebruikt nu jaarlijks ongeveer 5.000 GWh energie
- Afspraak voor 2030: 1,2 TWh duurzame stroom uit wind en zon
- Uitgangspunt: minimaal 50 procent lokaal eigendom bij grote energieprojecten
Waar het schuurde
In het tweede deel stelden raadsleden zich op tussen twee uitersten. Bij woningbouw koos een deel voor "een straatje erbij"
in elk dorp. Andere raadsleden wilden juist concentreren, om open ruimte over te houden. Er werd op gewezen dat alleen dorpen laten groeien ertoe kan leiden dat het ziekenhuis, de schouwburg en het zwembad in Tiel verdwijnen.
Bij warmte vroeg een raadslid waarom collectieve warmtenetten goedkoper zouden zijn, terwijl de kosten bij zulke projecten volgens dat raadslid "astronomisch de pan uitrijzen"
. De regio antwoordde dat het gaat om lagere kosten voor de samenleving als geheel, doordat er minder onderstations nodig zijn. Over waterberging zei een raadslid dat Neder-Betuwe daar zelf de regie over moet houden, zodat de rest van de regio die niet hier kan neerleggen.
Wethouder Bennink (VVD) wilde dat het eigen karakter behouden blijft: "nou wat van belang is dat we onze dorpse karakter houden"
. Tegelijk riep hij op om ook keuzes te maken voor de regio als geheel: "Is dat we soms ook keuzes maken die betekenen dat je iets doet voor de hele regio"
.
Wat lag er voor
- Er is niets besloten; het was een gespreksavond om meningen op te halen
- De regio maakt de rode draden uit alle acht raden zichtbaar en koppelt die terug
- Op 2 november volgt een regionale raadsinformatieavond
- In november praat de raad over mobiliteit en economie in de regio
- Het ROP en het RPE gaan volgens de uitnodiging in het tweede kwartaal van 2027 ter vaststelling naar de raad
