De vier gemeentelijke begraafplaatsen in Heerde kosten meer dan ze opbrengen. Blijft alles zoals het is, dan is de spaarpot daarvoor omstreeks 2034 leeg, en hogere tarieven, soberder onderhoud en het ruimen van graven liggen op tafel. In een themaraad op 7 september praatte de gemeenteraad erover, maar een keuze is nog niet gemaakt.
Waarom het geld opraakt
Volgens de begeleidende notitie liggen er meer dan 5.500 graven die wel onderhoud kosten, maar niets meer opleveren. Het gaat om graven die voor 2020 zijn uitgegeven. De uitbreiding van de begraafplaats in Wapenveld maakte de jaarlijkse lasten hoger. Alle kosten moeten nu worden betaald uit de begrafenissen van vandaag.
- Kapitaallasten (rente en afschrijving) door de uitbreiding Wapenveld: structureel € 55.000 hoger
- Saldo reserve op 1-1-2025: € 1.081.145
- Kostendekking 2025: 89%, verwacht voor 2028: 86%
- Landelijk begraafcijfer: 43% in 2010, 31% in 2026
- Particulier graf voor 40 jaar: € 8.875, 2% boven de omliggende gemeenten (bron: factsheet)
"We moeten echt veel geld zien te vinden. Dit is niet iets wat je zo even met een paar procent oplost"
, zei wethouder Peter Oosterhof (VVD) .
De keuzes
Adviesbureau KYBYS werkte scenario's uit. Om de begraafplaatsen volledig kostendekkend te maken, zodat de inkomsten alle kosten dekken, moeten de tarieven met circa 13% omhoog. Het onderhoud van de twee actieve begraafplaatsen terugbrengen van kwaliteitsniveau A naar B bespaart circa 20% op dat onderhoud. Volgens adviseur Otten is dat ongeveer € 50.000 per jaar.
Voor de ruimte geldt: Wapenveld is omstreeks 2040 vol. Opties zijn opnieuw uitbreiden, graven ruimen als niemand het grafrecht verlengt of zich meldt, of daarna alleen nog nieuwe graven uitgeven op Engelmanskamp, dat volgens de factsheet ruimte heeft tot minimaal 2050. Heerde ruimt tot nu toe niet actief.
Waar het geld bleef
Raadsleden vroegen hoe het afkopen van onderhoud voor 40 jaar in de boeken staat. Otten legde uit dat de inkomsten van een jaar de kosten van datzelfde jaar dekken en niet worden opzijgezet voor later. Heerde is daarin volgens hem geen uitzondering.
"Het is bijna onbegrijpelijk dat dat zo gegaan is in onze gemeente"
, zei J.P. van Ark (CDA) . Oosterhof reageerde: "Het geld is gebruikt voor onderhoud van de begraafplaatsen, dus niet voor andere dingen gebruikt"
.
Geen peiling per fractie
Het schuurde toen de fracties op de stellingen moesten reageren. Van Ark maakte een punt van orde: "dan klinkt dat als een politieke peiling. En daar zitten we niet voor in een thema raad"
. Meer raadsleden sloten zich aan. Oosterhof zei een voorstel te willen maken waar al draagvlak voor is, maar nam daarna de suggestie over om met een discussienota te komen.
Wat lag er voor
- Een themaraad ter beeldvorming: er is niets besloten
- Vijf stellingen over kostendekking, tarieven, sober onderhoud, graven ruimen en alleen nog uitgeven op Engelmanskamp; die zijn niet per fractie besproken
- Wethouder Oosterhof komt met een discussienota naar de raadscommissie; de voorzitter zag instemmend geknik
- Toezegging: de vraag hoe een investering van zes ton leidt tot € 55.000 kapitaallasten per jaar wordt meegenomen in het advies aan de raad
- De vraag of de uitbreidingskosten in één keer kunnen worden genomen, wordt schriftelijk beantwoord
