De brede commissie van Hattem besprak op 21 september de gevolgen van het stikstofbeleid voor Hattemse boeren, een onderzoek naar de kosten van de eigen gemeentelijke organisatie en een nieuwe verordening over inspraak van inwoners. Er werden geen besluiten genomen, wel veel vragen gesteld aan het college.
Boeren vragen aandacht voor stikstofplannen
Twee insprekers namens LTO Noord vroegen de raad zich te verdiepen in het programma Aanpak Veluwe, waarin het Rijk, de provincie Gelderland, twee waterschappen en 21 Veluwse gemeenten samenwerken. Volgens Bert van 't Land uit Hattem verschilt de situatie op de Noord-Veluwe sterk van die in de Gelderse Vallei: "De enige varkens die nog rondlopen in Hattem zijn wilde zwijnen."
Jan van der Worp, voorzitter van LTO Noord Oost-Veluwe, stelde dat Hattem heeft getekend voor een reductiepercentage en dat hij daar geen antwoord op krijgt. Hij bood aan om net als in Heerde een informatieavond te organiseren. André Borst (Algemeen Belang Hattem) riep het college daartoe op: "We zijn gek met de natuur, maar we zijn ook gek met de gemeenschap."
- LTO noemt een rijksbijdrage van 300 miljoen euro voor het programma, verdeeld over 21 gemeenten
- In Hattem zijn volgens de inspreker nog zeven melkveehouders actief
- PvdA/GroenLinks vraagt het college schriftelijk waarvoor Hattem precies heeft getekend
- Bijeenkomst in Heerde staat gepland op 30 september
Hattem vergeleken met andere gemeenten
Bureau Berenschot presenteerde een benchmark naar formatie en kosten, in opdracht van de raad (toelichting). Hattem heeft 19 miljoen euro aan zogeheten apparaatskosten, ongeveer 6 procent (1 miljoen euro) hoger dan vergelijkbare gemeenten. Gecorrigeerd voor werklast, zoals hectares groen en kilometers weg, ligt het per saldo in lijn.
Hattem voert meer taken zelf uit: 20 procent meer personeel, maar minder uitbestedingskosten. Extra kosten komen onder meer door de historische binnenstad en het hoge onderhoudsniveau. Bij juridische zaken is juist te weinig capaciteit.
- Groen- en wegenbeheer: circa 700.000 euro hoger dan gemiddeld, deels verklaard door meer hectares groen
- Begraven: circa 30.000 euro hoger; andere gemeenten zijn vaak kostendekkend, Hattem niet
- Sociaal domein beleid: circa 1,1 fte boven gemiddeld, deels door bovenwettelijke ambities
- Wethouder Van der Kolk kondigde als quick win aan formatieruimte van financiën te verschuiven naar juridische zaken
Arend Palland (ChristenUnie): "Deze benchmark is niet het einde van een gesprek, maar wat ons betreft juist het begin."
Een plan voor een structureel sluitende begroting volgt in november of december, start in het eerste kwartaal van 2027.
Bijstand en werk
Er lopen meer bijstandsuitkeringen dan het Rijk vergoedt. Hattem verwacht over 2026 een tekort van minimaal 191.000 euro op het budget voor uitkeringen en loonkostensubsidies, en bereidt een vangnetuitkering voor.
- Budget inkomensdeel 2,4 miljoen euro, verwachte uitgaven 2,6 miljoen euro
- Eigen risico dit jaar 5 procent, circa 208.000 euro, al verwerkt in de begroting
- 19 uitkeringen gestart en 16 beëindigd tot 1 augustus 2026
- 64 Hattemers staan in het doelgroepregister; 21 werken met ondersteuning
Nieuwe regels voor inspraak
Gemeenten moeten vóór 1 januari 2027 een participatieverordening vaststellen. Hattem kiest voor een beleidsarme aanpak: de participatiecode uit 2017 blijft de basis, gegoten in de juridische vorm van het VNG-model.
Elise Kampman (PvdA/GroenLinks) noemde de Hulsteik als voorbeeld waar bewoners het gevoel hadden dat plannen al vastlagen: "De vraag is eigenlijk wanneer noemen we iets participatie of wanneer noemen we iets informeren?"
- Concept ter inzage vanaf 28 september 2025
- Oordeelsvormende bespreking 23 november, vaststelling door de raad 7 december
Wat lag er voor
- Benchmark Berenschot besproken; toezegging 2025-T024 afgerond
- Alle fracties steunen de beleidsarme participatieverordening
- Algemeen Belang Hattem kondigt een amendement aan over OZB-compensatie voor sportclubs bij de begroting in november
- VVD agendeert de subsidieregeling lokale isolatie voor een volgende commissie
- Punt 346 over terras-, auto- en fietsbeleid gaat naar het college