De gemeenteraad van Achtkarspelen heeft op 31 augustus 2026 het akkoord vastgesteld waarin staat wat FNP, CDA en ChristenUnie de komende vier jaar willen doen. Inwoners gaan onder meer merken dat per 1 januari 2029 Friese plaatsnamen worden ingevoerd en dat de OZB in principe niet harder stijgt dan de inflatie. Een voorstel om het stuk eerlijk 'coalitieakkoord' te noemen haalde het niet.
Wat staat er in het akkoord
Het bestuursakkoord is de lijst met plannen voor de periode 2026-2030. Formateur Durk Durksz bood het op 19 augustus 2026 aan. CDA-fractievoorzitter Schootstra noemde woningbouw de grootste opgave: "Dat is en blijft een van de grootste opgaven in onze gemeente. En daar mag geen vertraging in zitten"
.
- Friese plaatsnamen per 1 januari 2029, gemeentebreed.
- OZB en gemeentelijke tarieven stijgen in principe niet meer dan de inflatiecorrectie, tenzij grote investeringen of bezuinigingen daartoe dwingen.
- Gratis parkeren blijft in de hele gemeente.
- Geen datacenters en geen Natura 2000-gebieden.
- Carbidschieten blijft mogelijk zoals nu.
- Geen referenda.
- Ieder dorp houdt een basisschool; de drie basisscholen in Kootstertille worden vervangen of gerenoveerd.
Kritiek op referenda en woningen
FVD en PVV vonden dat het akkoord mooie woorden over participatie (inwoners laten meepraten) combineert met het uitsluiten van referenda. "Een participatiebeleid zonder referendum is als een auto zonder motor"
, zei De Haan (FVD) . Hij vroeg ook hoe voorrang voor eigen inwoners op de woningmarkt samengaat met het huisvesten van statushouders onder de spreidingswet.
Namens de coalitie antwoordde FNP-fractievoorzitter Van Kammen dat landelijk 30 procent van de vrijkomende huurwoningen naar urgente woningzoekenden gaat, onder wie statushouders. Over referenda zei ChristenUnie-fractievoorzitter Vellema-Plazier dat de kosten niet opwegen tegen de andere vormen van inspraak.
Bestuursakkoord of coalitieakkoord
PRO Achtkarspelen diende een amendement (wijzigingsvoorstel) in om het stuk 'coalitieakkoord' te noemen. Volgens Pilat (PRO) staat nergens hoe de hele raad bij de uitvoering wordt betrokken. FVD, GBA en PVV sloten zich aan. De coalitie hield vast aan de naam. "De intentie is een bestuursakkoord en daar gaan we voor en daar werken we aan de komende vier jaar"
, zei Vellema-Plazier (ChristenUnie) .
Meer inzet op zorg in de school
Een tweede amendement van PRO ging over de GIS-medewerker, een medewerker van het gebiedsteam die op scholen problemen bij kinderen vroeg opspoort, en de jongerenwerker in de school. In plaats van die inzet alleen voort te zetten, wordt die verder ontwikkeld. "Want voorkomen is nog altijd beter dan genezen"
, zei Veenstra (PRO) . Van Kammen liet weten dat de coalitie daar geen probleem mee had.
Wat is er besloten
- Amendement om de titel te veranderen in 'coalitieakkoord': verworpen met 9 tegen 11 stemmen.
- Amendement om de GIS-medewerker en jongerenwerker in de school verder te ontwikkelen: aangenomen met 15 tegen 5 stemmen.
- Het aangepaste bestuursakkoord 'Mei-inoar tsjinstber': aangenomen met 15 tegen 5 stemmen. PRO stemde voor vanwege het aangenomen amendement; volgens de besluitenlijst stemden FVD en PVV tegen.