De gemeenteraad van Achtkarspelen sprak op 17 september over een plan om de helft van de nieuwe koopwoningen onder € 420.000 met voorrang toe te wijzen aan inwoners met een band met de gemeente of het dorp. Er is nog niets besloten: dat gebeurt later. Wel bleek dat vrijwel alle partijen positief zijn, en werd één aanpassing al toegezegd.
Wat het voorstel inhoudt
Wie een nieuwbouwkoopwoning onder de landelijke betaalbaarheidsgrens wil kopen, heeft volgens het plan een huisvestingsvergunning van de gemeente nodig. Maximaal de helft van die woningen gaat met voorrang naar mensen met "maatschappelijke binding"
: wie minimaal drie jaar aaneengesloten in Achtkarspelen ingeschreven staat, of in de afgelopen twintig jaar minstens zes jaar. De andere helft blijft vrij te koop voor iedereen, ook voor inwoners zelf.
- Grens betaalbare nieuwbouw: € 420.000 (peiljaar 2026)
- Maximaal 50% met voorrang: 25% binding met het dorp, 25% met de gemeente
- Geldt alleen bij projecten van vier of meer betaalbare nieuwbouwwoningen
- Niet van toepassing op bedrijfswoningen, woonwagens, standplaatsen en CPO-projecten (bouwen in een groep particulieren)
- Kosten van de vergunning voor de koper: naar schatting € 50 tot € 150, vast te stellen in de legesverordening
- Beoogde ingangsdatum 1 januari 2027, evaluatie na twee jaar, vervalt na vier jaar
Volgens de onderbouwing steeg de vierkantemeterprijs in de gemeente tussen 2018 en 2024 met ongeveer 51%. Van de kopers in 2020 tot 2024 kwam 49% uit de eigen gemeente, 13% uit de regio en 38% van buiten Noordoost-Fryslân.
Twee dorpen, één kern
CDA-fractievoorzitter Schootstra wil dat Gerkesklooster en Stroobos bij de voorrangsregeling als één dorp worden gezien, omdat ze voorzieningen en verenigingen delen. "Wij gaan. We zijn niet uitsluitend. Mensen mogen hier best komen, want we hebben best leefbaarheid nodig"
, zei Schootstra (CDA) over de opzet van de regeling . Hij kondigde een amendement aan voor de besluitvorming.
Wethouder Atsma zei dat dit juridisch kan en dat de tekst wordt aangepast. Daarmee hoeft het amendement mogelijk niet meer.
Waar het schuurde
K. de Vries (PRO Achtkarspelen) worstelde met de vraag of meteen het wettelijke maximum van 50% nodig is. "Wel is er wat met een dubbel gevoel in"
, zei hij over het benadelen van mensen uit de regio .
De PVV vond het voorstel juist niet ver genoeg gaan en wil ook voorrang bij sociale huurwoningen. "Een beetje voorrang bestaat niet"
, stelde Graansma (PVV) . Schootstra vond dat te ver gaan: "ik hoop dat we iets minder uit dat populisme kunnen gaan praten. En iets meer over de inhoud"
. Wethouder Atsma antwoordde dat 100% voorrang wettelijk niet mag en dat onderbouwing voor sociale huur moeilijker is, omdat de gemeente daarvoor gegevens van woningcorporaties nodig heeft.
Mevrouw Van Dekken-Vrieswijk (ChristenUnie) hield haar eerste raadsbijdrage en noemde de verordening "een tijdelijke stap"
, met als hoofdopgave voldoende woningen bouwen.
Wat lag er voor
- De raad besprak de huisvestingsverordening alleen oordeelsvormend; er is niet gestemd
- Wethouder Atsma zegde toe Gerkesklooster/Stroobos in de stukken als één kern te behandelen
- De wethouder zegde toe bij de evaluatie in hoofdlijnen dezelfde analyse te herhalen
- Het wettelijk verplichte advies van provincie en regiogemeenten loopt nog
- Besluitvorming volgens het raadsvoorstel op 8 oktober; in de vergadering werden ook 26 november en 14 december genoemd